Μουσικό οδοιπορικό στο Ρουμλούκι
Την Κυριακή 28 Ιανουαρίου 2018 και ώρα 13:00-15:00, ο Λάμπρος Λιάβας και το «Αλάτι της Γης» μας ταξιδεύουν στην Κεντρική Μακεδονία, στην εύφορη πεδιάδα της Ημαθίας που διασχίζει και γονιμοποιεί ο ποταμός Αλιάκμονας. Εδώ βρίσκονται τα χωριά που αποτελούν το περίφημο «Ρουμλούκι», τον «τόπο των Ρωμιών», όπως το ονόμασαν οι Οθωμανοί κατακτητές τον 15ο αιώνα, αναγνωρίζοντας την ελληνικότητα των κατοίκων.
Σε θέση κλειδί, με πλούσια ιστορία και παράδοση, το Ρουμλούκι παρουσιάζει ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον ρεπερτόριο με τραγούδια, μουσικά όργανα και χορούς που συνδέονται με παλαιότατα έθιμα και τελετουργικά δρώμενα.
Σύμβολο της περιοχής αποτελεί η εντυπωσιακή γυναικεία φορεσιά με τον μοναδικό κεφαλόδεσμο, το «κατσούλι», που η τοπική παράδοση το συνδέει με το μακεδονικό κράνος. Θέλοντας μάλιστα τον ίδιο τον Μεγαλέξανδρο να παραχωρεί στις ηρωικές γυναίκες το προνόμιο να φέρουν το πολεμικό σύμβολο της περικεφαλαίας. Οι γυναίκες στο Ρουμλούκι φορούσαν σε καθημερινή βάση την παραδοσιακή φορεσιά, η οποία με τις διάφορες παραλλαγές αποτύπωνε τα στάδια της ζωής τους καθώς και την κοινωνική τους θέση. Και βέβαια η πιο εντυπωσιακή είναι η νυφική φορεσιά με τον αντίστοιχο κεφαλόδεσμο.
Έτσι, στον πρώτο μας σταθμό στο Ρουμλούκι, στον Γιδά ή Αλεξάνδρεια, παρακολουθούμε την τελετουργία του γαμήλιου ντυσίματος, με συνοδεία από τα τραγούδια του γάμου. Στη συνέχεια, συναντάμε μια μεγάλη μουσική και χορευτική παρέα, μέλη από τους τοπικούς συλλόγους σ’ ένα δυναμικό μακεδονίτικο γλέντι. Παρουσιάζονται τραγούδια και χοροί από το δρώμενο του Δωδεκαημέρου «Ρουγκάτσια», από το τελετουργικό πασχαλινό «σεργιάνι», από τα γυναικεία γλέντια στο Μεσοχώρι, καθώς και αντιπροσωπευτικά δείγματα από το πλούσιο χορευτικό ρεπερτόριο και τα καθιστικά τραγούδια της περιοχής.
Ξεναγός μας είναι ο Αχιλλέας Τσιάρας, ερευνητής και δάσκαλος της τοπικής μουσικο-χορευτικής παράδοσης.
Συμμετέχουν οι μουσικοί: Διονύσης Πάτμος και Γιώργος Τσιπίσης (ζουρνάς), Βασίλης Βέλκος (νταούλι), Στέφανος Μπάμπαλος (γκάιντα) και Μέρκος Πιτσικόπουλος (φλογέρα).
Τραγουδούν ο Γιώργος Καλλιανώτης και ο Θωμάς Γρηγορόπουλος.
Τραγουδούν και χορεύουν μέλη των τοπικών συλλόγων: Εστία Ρουμλουκιωτών Αλεξάνδρειας (πρόεδρος: Δημήτρης Νταμτσιόπουλος), Λαογραφικός Όμιλος Μελίκης & Περιχώρων (πρόεδρος: Νικόλαος Γραμμενάς), Λαογραφικός Όμιλος Ντόπιων Μακροχωρίου & Περιχώρων (πρόεδρος: Μαρία Βλαζάκη) και Μορφωτικός Σύλλογος Κορυφής (πρόεδρος: Σόνια Θεοδωρίδου).
Έρευνα-Κείμενα-Παρουσίαση: Λάμπρος Λιάβας
Σκηνοθεσία: Μανώλης Φιλαϊτης
Διεύθυνση φωτογραφίας: Σταμάτης Γιαννούλης
Εκτέλεση παραγωγής: FOSS ON AIR
Αγόρι μήλο μου’ στειλε
Τραγούδι πασχαλιάτικο, το οποίο τραγουδιέται αντιφωνικά από ομάδες αντρών γυναικών, με προέλευση από το χωριό Κέρδος του νομού Καρδίτσας.
Ο ρυθμός του κομματιού είναι 4/4 (2-2).
Αγόρι μη… αγόρι μη… αγόρι μήλο μου ‘στειλε,
αγόρι μήλο μου ‘στειλε σ’ ένα χρυσό μαντήλι
σ’ ένα χρυσό μαντήλι.
Εγώ το μή… εγώ το μη… εγώ το μήλο το ‘φαγα,
εγώ το μήλο το ‘φαγα και το μαντήλι το ‘χω
και το μαντήλι το ‘χω.
Το λούστηκα το λούστηκα το λούστηκα το πλέχτηκα,
το λούστηκα το πλέχτηκα τρεις δίπλες στα μαλλιά μου
τρεις δίπλες στα μαλλιά μου.
Και μια Λαμπριά και μια Λαμπριά και μια Λαμπριά μια Πασχαλιά,
και μια Λαμπριά μια Πασχαλιά μια γιορτινούλα ημέρα
μια γιορτινούλα ημέρα.
Πήγα να σύ… πήγα να σύ… πήγα να σύρω το χουρό,
πήγα να σύρω το χουρό και να τον τρουϊρήσω
και να τον τρουϊρήσω.
Και μ’ είδε η δό… και μ’ είδε η δό… και μ’ είδε η δόλια η πεθερά,
και μ’ είδε η δόλια η πεθερά και νύφη δε με θέλει
και νύφη δε με θέλει.
Να σκάσεις νύ… να σκάσεις νύ… να σκάσεις νύφη θα με πεις,
να σκάσεις νύφη θα με πεις και πεθερά θα σ’ έχω
και πεθερά θα σ’ έχω.
να σκάσεις νύφη θα με πεις και πεθερά θα σ’ έχω
και πεθερά θα σ’ έχω.