Η τηλεοπτική εκπομπή της ΕΤ-1 «Το Αλάτι της Γης» την Κυριακή 3 Ιουνίου 2012 και ώρα 1-3 μ.μ. μας προσκαλεί σ’ ένα ταξίδι στα Ελληνόφωνα χωριά της Κάτω Ιταλίας.
Ο Λάμπρος Λιάβας (μαζί με τον Νίκο Διονυσόπουλο) ήταν από τους πρώτους που ασχολήθηκαν με τη μουσική παράδοση των Ελληνοφώνων, στις αρχές της δεκαετίας του 1980, κάνοντας γνωστά στο πανελλήνιο τα τραγούδια και τους χορούς τους μέσα από την έκδοση του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος «Η Ελληνική Μουσική παράδοση στην Κάτω Ιταλία – Ελληνόφωνοι, Αλβανόφωνοι».
Στα ίδια χώματα της «Μεγάλης Ελλάδας» (Magna Graecia) όπου άκμασαν οι αρχαίες ελληνικές αποικίες, η «Γκρεκάνικη» παράδοση επιβιώνει στις μέρες μας σε δυο ξεχωριστές περιοχές: στην Απουλία-Σαλέντο και στην Καλαβρία, με διαφορετικές διαλέκτους, τοπικές παραδόσεις, τραγούδια, μουσικές και χορούς.
Η εκπομπή υποδέχεται ένα από τα πιο παλιά και αντιπροσωπευτικά συγκροτήματα των Ελληνόφωνων του Σαλέντο, το «Arakne Mediterrannea» που διευθύνει η Ima Collucci, εξαιρετική τραγουδίστρια, χορεύτρια και ερευνήτρια της μουσικοχορευτικής παράδοσης των Ελληνοφώνων. Στην παρέα προστίθενται και οι «En Cardia», μια ομάδα από ταλαντούχους Έλληνες μουσικούς (Κώστας Κωσταντάτος, Βαγγέλης Παπαγεωργίου, Μιχάλης Κονταξάκης, Ναταλία Κωτσάνη και Αναστασία Δουλφή), που από το 2005 ασχολούνται αποκλειστικά με τη μουσική του ιταλικού Νότου και την προβάλουν μέσα από τη δισκογραφία και τις εμφανίσεις τους.
Παρουσιάζονται παλαιά τραγούδια στο «γκρίκο», την ελληνική διάλεκτο της Κάτω Ιταλίας, καθώς και νεότερες μπαλάντες που αναφέρονται στη σύγχρονη πραγματικότητα με κορυφαίο το πρόβλημα της μετανάστευσης. Ανάμεσά τους και τα τραγούδια του Franco Corliano από το χωριό Calimera του Σαλέντο, με πιο χαρακτηριστικό το «Κλάμα της γυναίκας του εμιγκράντου», γνωστό στην Ελλάδα ως «Άντρα μου πάει».
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον τελετουργικό χορό της «ταραντέλα-πίτσικα», που πήρε το όνομά της από την ελληνική αποικία του Τάραντα και συνδέεται με μιαν αρχαιότατη παράδοση, μορφή μουσικού εξορκισμού-χοροθεραπείας! Τα μέλη του συγκροτήματος «Arakne Mediterrannea» παρουσιάζουν διαφορετικές παραλλαγές του χορού, καρπό συστηματικής επιτόπιας έρευνας, ενώ συμμετέχει και μια ομάδα από χορευτές-μαθητές στα σεμινάρια της ταραντέλας που πραγματοποιούν οι «En Cardia»
Παράλληλα, γίνεται αναφορά στην ιστορία, τη γλώσσα, τις επαφές με την Ελλάδα και τις προσπάθειες των Ελληνόφωνων να διατηρήσουν την ταυτότητα και τον πολιτισμό τους στην εποχή της παγκοσμιοποίησης.
Έρευνα-παρουσίαση: Λάμπρος Λιάβας
Σκηνοθεσία: Γιάννης Μαράκης
Καλλιτεχνική επιμέλεια: Σοφία Σπυράτου
Παραγωγή: GV Rroductions
Author
Κατάλογος σενδεδεμένων τραγουδιών
Are mou rindineddha mouRirolala – ταραντέλα πίτσικα
Agapiso
Aska kaleddha mou
Pou teritzei – τραγούδι δουλειάς
Ταραντέλα Καλαβρίας
Nine nane
Santu Paulu miu – ταραντέλα
Arakne – ταραντέλα
Oria mou pissulina
Oria mou fenesai
Tarantella Gargano
Andra mou paei
Gramma
Ti na sou po pedi mou
Bukura More – Αρβανίτες Κάτω Ιταλίας
Tarantella
Kalinifta
Pizzika grika
Συμμετέχοντες
ARAKNE MEDITERRANNEA ( Συγκρότημα )Imma Giannuzzi ( Κρουστά, Πληροφορήτρια, Τραγούδι, Χορός )
Luigi Giannuzzi ( ακορντεόν, Κιθάρα, Κρουστά, Τραγούδι )
Osvaldo Laviosa ( βιολί, Κρουστά )
Giovanna Giannuzzi ( Κρουστά, Τραγούδι, Χορός )
Maria Assunta Giannuzzi ( Τραγούδι, Χορός )
Encardia ( Συγκρότημα )
Κώστας Κωνσταντάτος ( βιολί, Κρουστά, Μαντολίνο, Ταμπορέλλο, Τραγούδι )
Βαγγέλης Παπαγεωργίου ( ακορντεόν, Τραγούδι, φυσαρμόνικα )
Μιχάλης Κονταξάκης ( Κιθάρα, Τραγούδι )
Ναταλία Κωτσάνη ( Κρουστά, Τραγούδι )
Αναστασία Δουλφή ( Τραγούδι )
Κωνσταντίνα Καλκάνη ( Χορός )
Γιάννα Χαμαλέλη ( Χορός )
Φίλοι Encardia ( Χορός )
